Τα Τζουμέρκα είναι μία παρατεταμένη κορυφογραμή με γενική κατεύθυνση από τα Β προς τα Ν. Δυσπρόσιτα και με σκληρό ανάγλυφο έχουν αρκετές κορυφές πάνω από τα 2.000 μ. σχηματίζοντας ένα απροσπέλαστο τείχος ανάμεσα στον Άραχθο (στα Δυτικά) και τον Αχελώο στα Νότιο-Ανατολικά.Η περιοχή των Τζουμέρκων εκτείνεται στους δύο Νομούς Ιωαννίνων και Άρτας.

Το τμήμα του Νομού Ιωαννίνων ορίζεται βόρεια και δυτικά από τόν ποταμό Αραχθο, νότια από το Νομό Αρτας και ανατολικά από το Νομό Τρικάλων. Περιλαμβάνει το Δήμο Πραμάντων με έδρα τα Πράμαντα, το Δήμο ΤΖουμέρκων με έδρα τούς Χουλιαράδες, και τις Κοινότητες Καλαρρυτών, Ματσουκίου και Συρράκου.

Το οικονομικό χαρακτηριστικό της περιοχής είναι η κυρίαρχη θέση που κατέχει η κτηνοτροφία, και η περιορισμένη συμμετοχή των άλλων κλάδων και τομέων λόγω της μεγάλης πληθυσμιακής συρρίκνωσης.

Μαζί με τα Κατσανοχώρια στα δυτικά του Αράχθου, συνολικά 23 χωριά, καταλαμβάνουν έκταση 362 τετραγωνικών χιλιομέτρων και έχουν πληθυσμό 7.059 κατοίκους (συμφωνά με την απογραφή του 2001). Αναλυτικά τα χωριά είναι η Αετοράχη, το Αμπελοχώρι, ο Βαπτιστής, το Ελληνικό, οι Καλαρρυτες, το Καλέντζι, ο Κέδρος, η Κορίτιανη, το Μιχαλίτσι, το Μονολίθι, το Παλαιοχώρι Συρράκου, το Πειροβουνι, τα Πηγάδια, τα Πλαίσια Μαλακασίου, το Ματσουκι, η Πλατανούσα, τα Ποτιστικά, τα Πράμαντα, το Προσήλιο, οι Ραφταναίοι, το Συρράκο, το Φορτόσι και οι Χουλιαράδες.